آنوریسم مغزی برآمدگی در ناحیه ضعیف دیواره شریان مغز است. آنوریسم مثل یک بادکنک کوچک پف می کند. به آنوریسم داخل جمجمه ، آنوریسم مغزی گفته می شود. این اختلال باعث می شود که شریان در آن نقطه ضعیف پاره شود .

آنوریسم مغزی بیشتر در شریان قسمت جلوی مغز اتفاق می افتد. اما عروق در هر نقطه از مغز می توانند دچار آنوریسم شوند.

دیواره شریان طبیعی از 3 لایه تشکیل شده است. آنوریسم در بخش نازک و ضعیف شریان ایجاد میشود. ناحیه ضعیف به دلیل عضله کم در دیواره شریان ایجاد می شود. انواع مختلفی از آنوریسم وجود دارد. آن ها هستند:

• آنوریسم توت (ساکولار). این شایع ترین نوع آنوریسم مغزی است. به نظر می رسد بخش ساقه ای توت باریک است. ممکن است بصورت همزمان بیش از 1 مورد اتفاق بیفتد.
• آنوریسم فوزیفرم. این نوع آنوریسم از هر طرف بیرون می زند. این نوع انوریسم در یک شریان گشاد شده اتفاق می افتد و اغلب با تصلب شرایین ارتباط دارد.
• آنوریسم تشریحی. این نوع در اثر پارگی در طول شریان در لایه داخلی دیواره شریان ایجاد می شود. خون بین لایه های دیواره نشت می کند. این نوع ممکن است باعث شود که یک طرف دیواره شریان به صورت بالونی خارج شود. یا ممکن است جریان خون را از طریق شریان مسدود کند. این نوع آنوریسم معمولاً در اثر آسیب دیدگی اتفاق می افتد. اما می توانند به تنهایی نیز اتفاق بیفتند.
• آنوریسم قارچی. اگر باکتری در خون پخش شود ، می تواند دیواره شریان را آلوده کند. این نوع باعث ضعیف شدن دیواره و تبدیل آنوریسم می شود. بیش از یک مورد میتواند بطور همزمان اتفاق بیافتد. آنوریسم قارچی بیشتر از انواع دیگر در معرض خطر خونریزی هستند و چندان شایع نیستند.

بیشتر آنوریسم های مغزی علائمی ایجاد نمی کنند. بیشتر آنها کوچک هستند. عرض آنها کمتر از 0.4 اینچ (10 میلی متر) است. آنوریسم های کوچکتر ممکن است کمتر شکسته شوند.

علت آنوریسم مغزی چیست؟

محققان به طور کامل نمی دانند چه عواملی باعث آنوریسم مغزی می شود. آنها با چندین مشکل و اختلال در ارتباط هستند. این موارد عبارتند از:

• سن بالا
• سیگار کشیدن
• فشار خون بالا
• نوشیدن زیاد الکل
• جنسیت مونث
• سابقه خانوادگی آنوریسم
• بیماری کلیه پلیکیستیک

علت اصلی آنوریسم مغز تضعیف دیواره شریان است. فشار خون از طریق شریان پمپ می شود و سپس می تواند باعث برجستگی در ناحیه ضعیف شود. در نواحی خاص ممکن است فشار آنوریسم بیشتر باشد. به عنوان مثال ، مکانی که شریان به شاخه های کوچکتر تقسیم می شود ، ممکن است فشار بیشتری داشته باشد.

چه کسانی در معرض خطر آنوریسم مغزی قرار دارند؟

اگر یکی از مشکلات ارثی زیر را داشته باشید ، بیشتر در معرض خطر آنوریسم هستید:

• کمبود آلفا گلوکوزیداز. کمبود کامل یا جزئی این آنزیم که برای تجزیه گلیکوژن و تبدیل آن به گلوکز مورد نیاز است میتواند فرد را در معرض آنوریسم قرار دهد.
• ·         کمبود آلفا 1-آنتی تریپسین. این بیماری ممکن است منجر به هپاتیت و سیروز کبدی یا آمفیزم ریه ها شود.
• ناهنجاری شریانی. یک ارتباط غیر طبیعی بین شریان و ورید.
• انعقاد آئورت. باریک شدن آئورت. آئورت شریان اصلی است که از قلب می آید.
• سندرم  Ehlers-Danlos. این بیماری تختلال بافت همبند است (کمتر شایع).
• دیسپلازی فیبرو عضلانی. این اختلال یک بیماری شریانی است که غالباً عروق متوسط ​​و بزرگ زنان جوان تا میانسال را درگیر می کند.
• تلانژکتازی خونریزی دهنده ارثی. یک اختلال در رگهای خونی. رگهای خونی فاقد مویرگ بین سرخرگ و ورید هستند.
• سندرم کلاینفلتر. وضعیتی در مردان است که آنها کروموزوم X اضافی دارند.
• سندرم نونان. نوعی اختلال است که باعث رشد غیر طبیعی بسیاری از قسمت ها و سیستم های بدن می شود.
• بیماری پلی کیستیک کلیه (PCKD). نوعی اختلال که باعث ایجاد بسیاری از کیست های مایع در کلیه می شود.  این مشکل ، شایعترین بیماری مرتبط با آنوریسم توت است.

سایر عوامل خطر مرتبط با آنوریسم ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• سن بالا
• زن بودن
• نوشیدن الکل ، به خصوص مشروبات الکلی
• تصلب شرایین (تجمع پلاک در پوشش داخلی شریان).
• سیگار کشیدن
• استفاده از داروهای غیرقانونی مانند کوکائین یا مت آمفتامین
• فشار خون بالا
• آسیب سر
• عفونت

این عوامل ، خطر آنوریسم را افزایش می دهد اما لزوماً باعث بیماری نمی شوند. برخی از افرادی که حتی بیش از یک عامل خطر را دارند ممکن است هرگز به این بیماری مبتلا نشوند. برخی دیگر به این بیماری مبتلا می شوند و هیچ عامل خطر شناخته شده ای ندارند. دانستن عوامل خطرساز برای هر بیماری می تواند به شما در جهت تغییر رفتار و بررسی بیماری کمک کند.

علائم آنوریسم مغزی چیست؟

ممکن است تا زمانی که پارگی اتفاق نیفتد ندانید که آنوریسم مغزی دارید. بیشتر آنوریسم های مغزی هیچ علامتی ندارند و اندازه آنها کوچک است. آنوریسم های کوچکتر ممکن است پس از پارگی خطر کمتری برای فرد داشته باشند.

در بعضی موارد ، علائم ممکن است قبل از پارگی اتفاق بیفتد. این مشکل به دلیل خونی است که ممکن است نشت کند. به این حالت خونریزی نگهبان در اطراف مغز گفته می شود. برخی از آنوریسم ها نیز باعث فشار آمدن به ساختارهای مجاور می شوند. این اختلال می تواند اعصاب چشم را درگیر کند. آنها می توانند باعث کاهش بینایی شوند. یا حتی اگر آنوریسم پاره نشده باشد حرکت دادن چشم را دشوار می کند.

علائم آنوریسم مغزی که پاره نشده است شامل موارد زیر است:

• سردرد (بسیار نادر)
• چشم درد
• تغییرات بینایی
• کاهش قدرت برای حرکت دادن چشم

اولین علامت خونریزی آنوریسم مغزی اغلب خونریزی در اطراف مغز است. به این حالت خونریزی زیر عنکبوتیه گفته می شود و علایمی دارند مانند:

• سردرد ناگهانی ، بسیار شدید
• گرفتگی گردن
• تهوع و استفراغ
• تغییر در وضعیت روحی ، مانند خواب آلودگی
• درد در مناطق خاص ، مانند چشم ها
• مردمک چشم گشاد
• از دست دادن هوشیاری
• فشار خون بالا
• از دست دادن تعادل یا هماهنگی
• حساسیت به نور
• درد کمر یا پا
• مشکل در عملکرد چشم ، بینی ، زبان یا گوش ها
• کما و مرگ

علائم آنوریسم مغزی ممکن است مانند سایر مشکلات سلامتی باشد. برای تشخیص به پزشک مراجعه کنید.

چگونه آنوریسم مغزی تشخیص داده می شود؟

آنوریسم مغزی اغلب پس از پاره شدن یافت می شود. یا به دلایل دیگر در هنگام آزمایش تصویربرداری به طور تصادفی پیدا میشود.

پزشک در مورد سابقه سلامتی شما سوال خواهد کرد. او شما را معاینه فیزیکی میکند. همچنین ممکن است به آزمایشاتی از قبیلموارد زیر را تجویز کند:

• آنژیوگرافی مغزی. این آزمایش تصویری از عروق خونی مغز را ایجاد می کند. آنژیوگرافی می تواند اختلال موجود در رگ ها و جریان خون را پیدا کند. این روش با قرار دادن یک لوله نازک (کاتتر) در یک شریان در پا انجام می شود. این لوله به رگهای خونی مغز منتقل می شود. رنگ کنتراست از طریق کاتتر تزریق می شود. تصاویر اشعه ایکس از رگ های خونی گرفته می شود.
• سی تی اسکن. در این آزمایش از اشعه ایکس و کامپیوتر برای تهیه تصاویر دقیق از بدن استفاده می شود. سی تی اسکن جزئیات استخوان ها ، عضلات ، چربی و اندام ها را نشان می دهد. سی تی اسکن جزئیات بیشتری نسبت به اشعه ایکس عمومی دارد. سی تی اسکن ممکن است برای کمک به نشان دادن محل آنوریسم و ​​در صورت پاره شدن یا نشت استفاده شود.  آنژیوگرام (CTA) را می توان با سی تی اسکن برای بررسی عروق خونی نیز انجام داد.
• ام آر آی . در این آزمایش از آهن ربا های بزرگ ، امواج رادیویی و رایانه برای تهیه تصاویر دقیق از اندام ها و بافت های بدن استفاده می شود. MRI از میدان های مغناطیسی برای دیدن تغییرات کوچک در بافت مغز استفاده می کند. MRI می تواند به یافتن و تشخیص آنوریسم کمک کند.
• آنژیوگرافی با تشدید مغناطیسی (MRA) . این یک آزمایش غیرتهاجمی است که از رنگ حاجب  و ام آر آی داخل وریدی برای نشان دادن رگ های خونی استفاده می کند. ماده حاجب باعث می شود رگ های خونی در تصویر MRI مات به نظر برسند. این روش اجازه می دهد تا پزشک رگ های خونی را با وضوح بیشتری ببیند.

چگونه آنوریسم مغزی درمان می شود؟

هدف اصلی کاهش خطر خونریزی در مغز است.

هنگام انتخاب روشهای درمانی عوامل زیادی در نظر گرفته می شوند که شامل موارد زیر است:

• اندازه و محل آنوریسم
• اگر علائمی دارید
• سن و سلامت کلی شما
• اگر عوامل خطر برای پارگی آنوریسم را دارید

در بعضی موارد ، ممکن است آنوریسم درمان نشود. بنابراین باید همواره زیر نظر پزشک باشد.گاهش نیز ممکن است جراحی لازم باشد.

دو  نوع جراحی اصلی برای آنوریسم مغزی وجود دارد و عبارتند از:

کرانیوتومی باز (قطع جراحی). این روش با برداشتن بخشی از جمجمه برای رسیدن به آنوریسم انجام می شود. جراح یک گیره فلزی را در گردن آنوریسم قرار می دهد. این کار برای جلوگیری از خونریزی انجام می شود. پس از بریدن ، جمجمه دوباره به هم بسته می شود.

سیم پیچ اندوواسکولار. این امر آمبولیزاسیون کوئل نیز نامیده می شود. این روش کم تهاجمی است و رایج ترین روشی است که برای درمان آنوریسم مغزی استفاده می شود. برش در جمجمه لازم نیست. در عوض ، یک کاتتر از رگ خونی در کشاله ران به داخل رگ های خونی مغز رانده می شود. از فلوئوروسکوپی (اشعه ایکس زنده) برای کمک به حرکت کاتتر به داخل سر و آنوریسم استفاده می شود. هنگامی که کاتتر در جای خود قرار گرفت ، سیم پیچهای ریز پلاتین از طریق کاتتر وارد آنوریسم می شوند. این سیم پیچ های نرم با استفاده از اشعه ایکس قابل مشاهده هستند. آنها با شکل آنوریسم تطابق پیدا کرده و از از پارگی جلوگیری می کند. این روش با بیهوشی عمومی یا بی حسی موضعی انجام می شود.

عوارض احتمالی آنوریسم مغزی چیست؟

• خون ریزی. خونریزی معمولاً در اطراف مغز است. آنوریسم همچنین می تواند در مغز و در بطن های مغزی خونریزی کند.
• خونریزی مجدد خونریزی دوم اغلب از اولین بار بدتر است. به همین دلیل ، درمان زودرس پس از خونریزی اول بسیار حیاتی است.
• اسپاسم یا باریک شدن عروق مغزی. معمولاً 3 تا 14 روز پس از خونریزی آنوریسم رخ می دهد و می تواند منجر به سکته مغزی و مرگ شود. این مشکل در نیمی از افرادی دچار آنوریسم اتفاق می افتد.
• هیدروسفالی تجمع مایعات در مغز است. علت آن مایع مغزی نخاعی است که به طور طبیعی جذب نمی شود.
• فشرده کردن مغز یا اعصاب جمجمه. می تواند منجر به برخی از مشکلات سیستم عصبی شود. این اختلال میتواندمنجر به فلج حرکت چشم باشد.

تکرار مجدد برخی از آنوریسم ها ممکن است پس از درمان دوباره رخ دهند.

آیا می توان از آنوریسم مغزی جلوگیری کرد؟

کنترل عوامل خطر ممکن است خطر ابتلا به آنوریسم را کاهش دهد. این عوامل خطر عبارتند از:

• نوشیدن الکل
• تصلب شرایین
• چاقی
• سیگار کشیدن
• استفاده از مواد مخدر غیرقانونی ، مانند کوکائین یا آمفتامین
• فشار خون بالا
• آسیب سر
• عفونت

مناطقی از مغز که درگیر خرید هستند با احساسات متنوعی که در هنگام خرید برانگیخته شده سازگار است.

خرید یک کار اساسی است که هر کس باید هر چند وقت یک بار آن را انجام دهد. اما علاوه بر کاربرد اساسی ، خرید می تواند رضایت بخش ، لذت بخش ، و یا متاسفانه اعتیاد آور باشد.

خریدکردن و تاثیر آن بر مغز

عمل خرید ، مناطق خاصی از مغز را فعال می کند. برخی از این مناطق بازخورد مثبتی برای ایجاد احساس خوشبختی به همراه دارند. برخی دیگر نیز در واقع باعث ایجاد احساس درد و نارضایتی می شوند. با این حال ، مطالعات نشان می دهد که خرید نیز می تواند به یک اعتیاد تبدیل شود. این مورد عمدتا در نتیجه فعال شدن مناطق خاص مغز است.

آیا خرید کردن حال مغز شما را خوب میکند؟ برای پاسخ به این سوال باید بدانیم مناطقی از مغز که درگیر خرید هستند با احساسات متنوعی که در خرید برانگیخته شده، سازگار هستند. تغییرات متابولیکی مغز ناشی از خرید شامل هسته nucleus accumbens ، اینسولا و قشر جلوی پیشانی مزیال است. جالب اینجاست که:

• هسته accumbens ، که ارتباط تنگاتنگی با مسیر پاداش مغز دارد ، با در نظر گرفتن یک حالت مطلوب فعال می شود.
• انسولا ، منطقه ای است که اغلب با درد و احساسات منفی همراه است. بنابراین ، با در نظر گرفتن قیمت یک کالا فعال می شود.
• در آخر قشر پیشانی مزیال ، به طور کلی با حل مسئله در سطح بالا مرتبط است ، در هنگام بررسی مقدار کالا در مقایسه با قیمت آن فعال می شود.

یک تغییر کارآمد و سریع بین پیش بینی پاداش، درد و تفکر ریاضی در ارتباط با خرید بین همه انسانها مشترک است. اما همه انسانها به خرید یکسان فکر نمی کنند. ممکن است میزان فعال شدن هر منطقه از مغز در هنگام خرید از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد. به عنوان مثال ، افرادی که مقتصد هستند، ممکن است درجه بیشتری از فعال شدن انسولا را تجربه کنند. افرادی که اغلب از خرید به عنوان “درمان عاطفی” استفاده می کنند ، ممکن است درجه فعالیت بالاتری در nucleus accumbens را تجربه کنند. خریداران هوشمند می توانند دارای قشر جلوی پیشانی مزیال باشند. میزان فعال شدن هر یک از این مناطق می تواند برای یک فرد متفاوت باشد. این تفاوت ها می تواند به عواملی مانند مطلوبیت خود کالا ، وضعیت و هزینه، بستگی داشته باشد.

خرید بیمارگونه (پاتولوژیک)

آیا خرید کردن حال مغز شما را خوب میکند؟ آیا راهی برای رفتار آسیب شناختی خرید وجود دارد؟ در حالی که الگوی خرید ناسازگار می تواند مشکلات جدی در زندگی ایجاد کند، این منطقه به طور گسترده مورد مطالعه قرار نگرفته و از نظر پزشکی به آن مراجعه نشده است.

به طور کلی ، اگر افراد اساس عصب شناختی رفتار خرید و هزینه های آسیب شناختی را درک کنند ، خرید کردن، می تواند اطمینان بخش باشد. به عنوان مثال ، اگر شخصی که در جدایی با پول مشکل دارد ، می فهمد که دلیل این رفتار این است که خرید پاسخ “درد” مغز را بیش از حد فعال می کند ، ممکن است بتواند رویکرد سالم تری داشته باشد. به همین ترتیب ، اگر کسی بیش از حد به “خرید درمانی” به عنوان یک مرکز عاطفی روی بیاورد ، در صورت آگاهی از اینکه “عجله” ناشی از یک واکنش عصبی زیست شناختی بیش فعال است ، می توان کنترل بهتری به دست آورد.

آیا فعالیت متابولیکی مغز را منبع مقتصد بودن یا هزینه های بیش از حد در نظر گرفته اید؟

انتخاب سبک زندگی بر پیری مغز تأثیر می گذارد

افرادی که توانایی های شناختی یا مهارت های تفکر خوبی دارند در سنین پیری تمایل دارند از این توانایی خود استفاده کنند. در سنین بالا، در برخی از مهارت ها (مانند یادگیری) میزان خاصی از افت را مشاهده می کنیم. با این حال ، برخی از ما نسبت به دیگران سرعت بیشتری را نشان می دهیم. عواملی که این میزان کاهش را تحت تأثیر قرار می دهند هنوز در حال تحقیق هستند. اما برخی از آنها در حال حاضر روشن هستند و یکی از آنها سیگار کشیدن است.

سیگار کشیدن سرعت پیری مغز را افزایش می دهد

در حالی که یافته ها در مورد تأثیر سیگار کشیدن بر توانایی های شناختی نسبتاً ناچیز است و نیاز به مطالعات گسترده ای دارد تا بتوان آن را کشف کرد، اما با این وجود این ارتباط وجود دارد. اخیراً ، محققین با بررسی داده های مطالعات گذشته Lothian Birth Cohort 1936 (LBC1936) به بررسی ساختار مغز پرداخته اند..

آنها دریافته اند که قشر مغزی افراد سیگاری نازکتر از افراد غیر سیگاری است. به عبارت دیگر ، سیگار کشیدن باعث از بین رفتن ماده خاکستری در افراد سیگاری می شود. قشر مخ بخشی از مغز است که برای مهارت های تفکر از جمله حافظه و یادگیری بسیار مهم است. بنابراین ضخامت بیشتر برای قشر مغز باعث عملکرد بیشتر آن میشود.

قشر مغز با افزایش سن به طور طبیعی لاغر می شود. اما محققین دریافته اند هرچه افراد بیشتر سیگار بکشند ، قشر مغز نازکتری خواهند داشت. این نتایج نشان می دهد که سیگار نازک شدن طبیعی قشر مغز را که با افزایش سن اتفاق می افتد تسریع می کند.

چرا ترک سیگار مهم است؟

✅ افرادی که سیگار کشیدن را در اوایل زندگی خود ترک کردند، به مرور تا حدی بهبود یافتند. با این حال، این بهبودی می تواند یک روند طولانی باشد.

در این گروه از افراد ، محققین روی ​​تعداد سیگاری را که به طور متوسط افراد در طول زندگی خود دود کرده بودند، کار کردند. برای کسانی که به طور متوسط ​​20 عدد سیگار کشیده بودند، تقریباً 25 سال طول کشید تا بهبودی کامل مناطق آسیب دیده قشر را بدست آورید. کسانی که کمتر از حد متوسط ​​سیگار کشیده بودند سریعتر بهبود می یافتند. در حالی که کسانی که بیشتر سیگار می کشیدند هنوز برای بهبودی در 73 سالگی مسیری طولانی داشتند.

به طور کلی، این تحقیق نشان داد که پیری شناختی و مغزی یک روند مادام العمر پویا است. این روند بسادگی با بررسی یک متغیر (سیگار کشیدن) قابل تشخیص نیست.به نظر می رسد در پیری مغز چندین عامل شامل عوامل ژنتیکی و محیطی و انتخاب سبک زندگی، میتواند در آن نقش بسزایی داشته اند و سبک زندگی بر پیری مغز تاثیر میگذارد.

ویروس کرونا تأثیرات ویرانگری بر بسیاری از خانواده ها داشته است، زیرا خانواده ها از دست رفتن عزیزانشان را با این ویروس غیرقابل درک دیده اند خوشبختانه، بیشتر مردم فقط علائم خفیف “شبیه آنفلوآنزا” را تجربه کردند، اما برخی دچار بیماری شدید و طولانی مدت شده اند که به آن ” کووید طولانی” میگوییم. آسیب مغزی ناشی از کووید طولانی در بسیاری از کشورها از جمله ژاپن ، ایتالیا ، چین و انگلیس در مطالعات متعددی مورد بررسی قرار گرفته است. اینکه ویروس کرونا چگونه مستقیماً بر روی مغز تأثیر می گذارد مشخص نیست. اما، ویروس در مایع مغزی نخاعی برخی از بیماران کشف شده است که دلیل مستقیم احتمالی هر گونه مسائل عصبی در آنها را نشان می دهد.

پروفسور باربارا ویلسون ، متخصص مغز و اعصاب عوارض عصب روانشناختی COVID-19 ارائه داده است. ” کووید طولانی” برای توصیف افرادی که از COVID-19 بهبود یافته اند، اما هنوز از اثرات طولانی مدت بیماری رنج می برند، استفاده می شود. برخی از این علائم طولانی مدت عبارتند از:خستگی ، درد مفاصل و درد قفسه سینه همچنبن یکی از عوارض جانبی غیرمعمول و جدی ویروس کرونا در بیمارانی مشاهده می شود که دچار عارضه عصبی شده اند.

آسیب مغزی ناشی از کووید طولانی در بازماندگان عبارتند از:

• مشکلات شناختی – تسلط کلامی ، حافظه ، توجه
• مشکلات حسی
• مشکلات اعصاب و روان (مانند مشکلات عاطفی و رفتاری)
• مشکلات تعامل اجتماعی
• درد
• خستگی
• اختلال خواب

هنوز دقیقاً مشخص نیست که “کووید طولانی” چگونه باعث ایجاد مشکلات عصبی می شود. برای درک کامل دلیل و چگونگی این اتفاق تحقیقات بیشتری در این زمینه لازم است. بدون شک برای درک کامل کووید طولانی به سالها تحقیق و بررسی نیاز داریم. در مورد مکانیسم های احتمالی این علائم بحث های زیادی وجود دارد. یک توضیح احتمالی ، التهاب بیش از حد است ، جایی که سیستم ایمنی ذاتی بیش از حد واکنش نشان می دهد و بدن را با یک طوفان سیتوکین روبرو می کند. همچنین این احتمال وجود دارد که پس از عفونت ، سیستم ایمنی بدن در واکنش خود ایمنی پس از عفونت، آنتی بادی در مقابل ساختارهای مغز ایجاد کند.

همانطور که برای ویروس SARS مشاهده شده است ، عفونت مستقیم مغز با ویروس می تواند به توضیح افزایش سکته های مغزی کمک کند. بافت های مغز بیانگر سطوح بالایی از گیرنده است که از طریق آن ویروس SARS-CoV-2 وارد سلول می شود. با این حال ، این شواهد اندک است و نیاز به بررسی بیشتر دارد.

ظهور جمعیت جدید از بازماندگان “کووید طولانی” نیازهای به پشتیبانی قابل توجه و طولانی مدتی دارند و باید ظرفیت درمانی و توانبخشی بیشتری ایجاد شود. هشتگ #longcovid اکنون اصطلاح رایج در شبکه های اجتماعی است و مشارکت در بحث های مشترک در مورد مسائل را برای متخصصان و عموم مردم آسان کرده است. ویروس های دیگر نیز مشکلات عصبی-روانپزشکی طولانی مدت عجیبی مانند “اختلال خواب” مرتبط با آنفولانزای اسپانیایی یا افسردگی پس از همه گیری آنفلوانزا در سال 1957 نشان داده اند. برخی حتی از احتمال “همه گیر بیماری پنهان دوم” از علائم عصبی صحبت می کنند.

نقش پزشکان در آسیب مغزی ناشی از کووید طولانی

مهم است که پزشکان عمومی و سایر متخصصان بهداشت از مدت زمان بروز کوویید آگاه باشند و این مسایل را به علل دیگر نسبت ندهند و بیماران را برای ارزیابی و درمان بیشتر ارجاع شوند.به نظر می رسد که تأثیر واقعی ویروس آسیب مغزی ناشی از کووید طولانی تازه شروع به ظهور کرده است. باید بر اهمیت توانبخشی عصب روانشناختی برای برای این بیماران تأکید کنیم چرا که بازیابی آسیب مغزی بسیار دشوارتر از آسیب به سایر اعضای بدن است.